Zrozumienie oprogramowania typu bloatware w systemie Windows: jak identyfikować i bezpiecznie usuwać niechciane programy

Podczas nowej instalacji systemu Windows możesz szybko odkryć, że instalacja nie przebiega tak perfekcyjnie, jak oczekiwano. Różne preinstalowane aplikacje zaśmiecają menu Start i pasek zadań, niepotrzebnie zużywając cenne zasoby systemowe. Ale dlaczego te aplikacje są dostępne jeszcze przed pierwszym uruchomieniem komputera? Przyjrzyjmy się szczegółom.

Zrozumienie oprogramowania typu bloatware

Bloatware to niepotrzebne, preinstalowane oprogramowanie dołączone do systemu operacyjnego Windows. Aplikacje te nie są integralną częścią podstawowych funkcji systemu operacyjnego i zazwyczaj pełnią jedynie funkcję opcjonalnych dodatków, których wielu użytkowników nie chce ani nie potrzebuje.

Oprogramowanie typu bloatware na platformach Windows pochodzi głównie z dwóch głównych źródeł:

Wkład firmy Microsoft: Firma Microsoft uwzględnia wiele własnych aplikacji, takich jak OneDrive, Microsoft Teams i Copilot, a także aplikacje innych firm, które mogą zostać nieoczekiwanie pobrane podczas konfiguracji.
Dodatki OEM: Producenci oryginalnego sprzętu (OEM), tacy jak Dell, HP i Lenovo, również dodają dodatkowe oprogramowanie, które może obejmować opcje od partnerów — typowymi przykładami są Dropbox, ExpressVPN i różne rozwiązania antywirusowe, np. McAfee.

Co ważne, każdą z tych aplikacji można w razie potrzeby później niezależnie pobrać, co rodzi pytanie o ich początkową instalację.

Uzasadnienie stojące za bloatware

Można się zastanawiać, dlaczego systemy Windows są wyposażone w tak wiele niepotrzebnego oprogramowania. Odpowiedź jest wieloaspektowa i różni się w zależności od tego, czy twórcą jest Microsoft, czy dostawca zewnętrzny. Oto kilka typowych uzasadnień:

Producenci OEM często nawiązują współpracę z firmami produkującymi oprogramowanie, umożliwiając tym dostawcom wykorzystywanie komputerów PC jako platform dla swoich produktów. Taka strategia pomaga obniżyć koszty sprzętu w sprzedaży detalicznej, więc choć otrzymujesz niedrogi komputer, często posiada on kilka preinstalowanych aplikacji.
Microsoft promuje model Windows jako usługi (Windows as a Service), włączając swoje aplikacje, aby zachęcić użytkowników do pozostania w ekosystemie. Obejmuje to usługi oparte na subskrypcji, takie jak OneDrive i Microsoft 365, a także linki do aplikacji innych firm, które pomagają dofinansować koszt licencji detalicznych systemu Windows.

Niestety, istotnym problemem jest gromadzenie danych. Wiele aplikacji, szczególnie tych opracowanych przez Microsoft lub firmy zewnętrzne, wykorzystuje telemetrię i dane użytkowników, aby udoskonalić swoją ofertę, napędzaną obecnym krajobrazem skoncentrowanym na sztucznej inteligencji.

Znaczenie usuwania bloatware

Chociaż bloatware może nie zakłócać w sposób widoczny działania użytkownika, stwarza on kilka zagrożeń, które mogą negatywnie wpływać na wydajność komputera w subtelny, ale znaczący sposób. Oto dlaczego warto rozważyć odinstalowanie niechcianych aplikacji:

Spadek wydajności: Wiele aplikacji typu bloatware działa w tle, zużywając zasoby systemowe, takie jak pamięć RAM, procesor i bateria. Nawet nieaktywne aplikacje zużywają pamięć, którą można by lepiej wykorzystać.
Przerwanie przepływu pracy: Blooware często ma okresy próbne, po których ciągle pojawiają się monity o aktualizację. Może to powodować niepożądane zakłócenia w pracy.
Obawy dotyczące prywatności: Istotną wadą wielu aplikacji typu bloatware są ich praktyki gromadzenia danych. Szczególnie znane są aplikacje Microsoftu, które śledzą dane użytkowników za pośrednictwem różnych „pomocnych” usług, co skłania wielu użytkowników do odinstalowywania aplikacji takich jak Copilot podczas dostosowywania ustawień prywatności.

Kroki identyfikacji i usuwania oprogramowania typu bloatware

Jeśli chcesz zoptymalizować działanie systemu Windows poprzez eliminację zbędnego oprogramowania, musisz działać ostrożnie, aby zachować integralność systemu. Odradzamy korzystanie ze skryptów usuwających zbędne oprogramowanie, które mogą nieumyślnie usunąć niezbędne funkcje systemu lub uszkodzić komputer.

Laptop wyświetlający usuwanie aplikacji typu bloatware

Bardziej rozsądnym podejściem jest ręczne odinstalowywanie aplikacji pojedynczo, podobnie jak w przypadku usuwania dowolnego innego oprogramowania w systemie Windows. W szczególności system Windows 11 pozwala na to bez ograniczeń. Alternatywnie, w celu automatycznego wykrywania i usuwania bloatware, warto rozważyć użycie narzędzi takich jak Wintoys.

Jeśli Twoim celem jest uzyskanie nieskazitelnej konfiguracji systemu, utworzenie niestandardowej instalacji systemu Windows, która wyklucza wszelkie zbędne oprogramowanie, może od samego początku pomóc Ci obrać właściwą ścieżkę.

Podwójna natura bloatware

Należy pamiętać, że nie wszystkie aplikacje typu bloatware są z natury szkodliwe. Niektóre preinstalowane aplikacje mogą oferować cenne funkcje, które warto zachować. Na przykład funkcjonalność oferowana przez Xbox Game Bar lub funkcje tworzenia kopii zapasowych z OneDrive mogą być bardzo przydatne. Dodatkowo, niektóre zintegrowane aplikacje, takie jak Microsoft Store i Feedback Hub, są niezbędne do prawidłowego działania systemu.

Dlatego przed rozpoczęciem odinstalowywania programów warto sprawdzić, jakiemu celowi służy każda aplikacja, aby mieć pewność, że nie usuwasz czegoś, co może być funkcjonalne lub niezbędne do długiego funkcjonowania systemu.

Źródło i obrazy